Σάββατο, 31 Οκτωβρίου 2015

Μονή Ευαγγελίστριας Άνω Πεδινών Ιωαννίνων.

πηγή φωτογραφίας: www.religiousgreece.gr

Βρίσκεται στην είσοδο του χωριού Άνω Πεδινά (παλαιά ονομασία Άνω Σουδενά), στους πρόποδες του Κάτω Μαχαλά, στο κεντρικό Ζαγόρι. 


πηγή φωτογραφίας: www.orthodoxos.com.gr
Ένα από τα χαρακτηριστικά της ενδιαφέρουσας πολιτισμικής ιδιομορφίας του Ζαγορίου στην Ήπειρο είναι η πληθώρα αλλά και η σημαντικότητα των ιστορικών μοναστηριών που βρίσκονται στα όριά του.

Τα είκοσι ονομαστά και περίτεχνα μοναστήρια του Ζαγορίου είναι απόλυτα προσαρμοσμένα στο ευρύτερο φυσικό περιβάλλον, σε τοποθεσίες ιδιαίτερου και σπάνιου φυσικού κάλλους.

Αποτελούν σπουδαία ιστορικά μνημεία, που έπαιξαν στο παρελθόν σημαντικό ρόλο στην ιστορική του πορεία ενώ και αρκετά μοναστήρια σχετίζονται και με τη συγκρότηση και ονομασία κάποιων οικισμών, συνήθως γειτονικών. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι η Μονή της Ευαγγελίστριας των Άνω Πεδινών (Πάνω Σουδενών).


πηγή φωτογραφίας: alternatrips.gr
πηγή φωτογραφίας: alternatrips.gr
πηγή φωτογραφίας: alternatrips.gr

πηγή φωτογραφίας: romiazirou.blogspot.gr
Η Ευαγγελίστρια αποτελεί ένα εντυπωσιακό κτιριακό συγκρότημα με φρουριακή όψη, με ψηλά τείχη στην βορειανατολική πλευρά και κελιά στην νοτιοδυτική, που δεσπόζει στην είσοδο του οικισμού των Πάνω Σουδενών.

Δε γνωρίζουμε ακριβώς το πότε ιδρύθηκε το μοναστήρι της Ευαγγελίστριας, όμως στην διαθήκη των ευεργετών Πασχάλη από το Καπέσοβο η Ευαγγελίστρια ονομάζεται «Παλαίωρος», δηλαδή παλιό μοναστήρι.


Η αρχική θέση του μοναστηριού της Ευαγγελίστριας ήτανε στην κορυφή του χωριού, στο σημείο που βρίσκεται σήμερα το ξωκλήσι του Αγίου Γεωργίου και από αυτή η θέση μεταφέρθηκε στη σημερινή σε άγνωστο χρόνο, σίγουρα όμως πριν το 1700.

πηγή φωτογραφίας: alternatrips.gr
Ο σημερινός ναός που είναι, τρουλαία βασιλική με νάρθηκα και ανατολικά έχει 3 αψίδες, ανακαινίστηκε το 1783 και ιστορήθηκε (αγιογραφήθηκε) το 1809 από τον εξαίρετο Πανωσουδενιώτη αγιογράφο Λάζαρο Λαζόπουλο. 

Χορηγός της αγιογράφησης ήταν ο Χριστόδουλος Μαρίνος από το Καπέσοβο, του οποίου η προσωπογραφία βρίσκεται δίπλα από την είσοδο του ναού. Το τείχος της μονής χτίστηκε το 1783 ή το 1786. Τα τέμπλο του Καθολικού, ο επισκοπικός θρόνος και ο άμβωνας είναι ξυλόγλυπτα ενώ το κεντρικό τμήμα του τέμπλου και ο άμβωνας είναι επιχρυσωμένα.


πηγή φωτογραφίας: www.orthodoxos.com.gr
πηγή φωτογραφίας: www.religiousgreece.gr
πηγή φωτογραφίας: www.orthodoxos.com.gr
πηγή φωτογραφίας: www.orthodoxos.com.gr
Αξιόλογες εικόνες του 18ου αιώνα υπάρχουν στη Μονή όπως του Χριστού Παντοκράτωρα που φιλοτεχνήθηκε το 1795 και της Κοίμησης της Θεοτόκου του 1810 που φιλοτέχνησε ο ζωγράφος Λαζάρου και ο ανεψιός του. 

Επίσης, υπάρχουν δύο σημαντικές εικόνες της Παναγίας Οδηγήτριας με ενυπόγραφη αργυρή επένδυση.

Η μία είναι έργο του αργυροχρυσοχόου Χριστόδουλου από την Κόνιτσα, που χρονολογείται το 1778 και η δεύτερη έγινε το 1815 από τον Καλαρρυτινό, Γεώργιο Παπαδήμο.

Σημαντικό κειμήλιο του μοναστηριού επίσης αποτελεί και ένα Ευαγγέλιο με αργυρή επένδυση. 


πηγή φωτογραφίας: eiskopanous.blogspot.gr
πηγή φωτογραφίας: alternatrips.gr
πηγή φωτογραφίας: alternatrips.gr
πηγή φωτογραφίας: www.religiousgreece.gr

πηγή φωτογραφίας: www.orthodoxos.com.gr
Στη μπροστινή του όψη του Ευαγγελίου εικονίζεται η Εις Άδου Κάθοδος με σκηνές από τα Πάθη του Χριστού.
  
Στην πίσω όψη η Φιλοξενία του Αβραάμ, η Γέννηση, η Υπαπαντή, οι Απόστολοι κ.α. Χρονολογείται από το 1809 και έγινε από το Χριστόδουλο, γιο του Πανταζή. 

Σώζονται, επίσης, δυο αργυρές λειψανοθήκες του 19ου αιώνα από τις οποίες η μια είναι έργο του Νικολάου Ποντίκη και του υιού του από το χωριό Καλαρρύτες. 

Στο αριστερό κλίτος του κυρίως ναού και σε μικρό εσωτερικό τρούλο εικονίζονται ο Σόλων, η Σίβυλα, ο Πλάτων, ο Θουκυδίδης, ο Αριστοτέλης και ο Πλούταρχος.


πηγή φωτογραφίας: www.religiousgreece.gr
πηγή φωτογραφίας: www.religiousgreece.gr

προτομή του Νεόφυτου Δούκα στον περίβολο της Μονής
πηγή φωτογραφίας: alternatrips.gr
Στην Μονή μόνασε ένας από τους πιο σημαντικούς εκπροσώπους του νεοελληνικού διαφωτισμού, ο Νεόφυτος Δούκας, που καταγόταν από τα Άνω Πεδινά και αφιερώθηκε στη μονή από τη χήρα μητέρα του σε ηλικία δέκα ετών. 

Ο Νεόφυτος Δούκας σπούδασε για μικρό χρονικό διάστημα στα Ιωάννινα και επέστρεψε στο χωριό, καθώς δεν είχε την οικονομική δυνατότητα να συνεχίσει τις σπουδές του. Γύρω στα 1780 έφυγε για το Μέτσοβο και από εκεί πήγε στο Βουκουρέστι και τη Βιέννη. Γύρω στα 1810, με τη προτροπή του Δούκα και τη συνδρομή της Ευαγγελίστριας, το σχολείο των Πάνω Σουδενών αναβαθμίστηκε σε «Ελληνικό» σχολείο.

Κατά τη διάρκεια του πολέμου μεταξύ του Αλή Πασά με το σουλτάνο (1820 - 1822), το μοναστήρι και το χωριό δοκιμάστηκαν από επιδρομή Τουρκαλβανών. Στην Μπάγια υπήρχε στρατός του σουλτάνου και στη Ντοβρά 300 Τουρκαλβανοί του Αλή  Πασά, οι οποίοι έστειλαν στα γύρω χωριά απεσταλμένους, για να στρατολογήσουν άντρες. 


πηγή φωτογραφίας: www.orthodoxos.com.gr
πηγή φωτογραφίας: www.orthodoxos.com.gr

Στην Ευαγγελίστρια συγκεντρώθηκαν οπλισμένοι κάτοικοι από τα Πάνω και Κάτω Σουδενά, τον Ελαφότοπο, τη Βίτσα και το Μονοδέντρι, έπειτα από διαταγή του οθωμανικού στρατού. Οι Τουρκαλβανοί του Αλή Πασά κατέλαβαν το μοναστήρι και στη συνέχεια λεηλάτησαν τα Πάνω Σουδενά.

Γύρω στο 1850 ηγούμενος της Μονής ανέλαβε ο Σουδενιώτης Χατζή - Καλλίνικος, μια αξιόλογη προσωπικότητα της περιοχής και ευεργέτης της ιδιαίτερης πατρίδας του. Ο Καλλίνικος, ως ηγούμενος της Ευαγγελίστριας, διαχειρίστηκε την επισκευή δρόμων και εκκλησιών, την κατασκευή του νεκροταφείου κάτω από την κεντρική εκκλησία, πλήρωνε το μισθό του Ελληνοδιδάσκαλου και φρόντιζε για την τροφή του γιατρού. Με τη διαθήκη του διέθεσε την περιουσία του στην κοινότητα.

Το 1857 η Μονή της Αγίας Παρασκευής Πάνω Σουδενών, που είχε ερημώσει, προσαρτήθηκε στην Ευαγγελίστρια που την εποχή εκείνη η Ευαγγελίστρια είχε σημαντική ακίνητη περιουσία και κοπάδια βοδιών και αιγοπροβάτων. 

Οι σχέσεις της Ευαγγελίστριας με τη Μονή Βελλάς ήταν πάντα πολύ καλές. Το γεγονός αυτό ίσως να οφείλεται και στο ότι οι τελευταίοι κάτοικοι του οικισμού της Βελλάς, που κατά τον ύστερο μεσαίωνα ήταν κωμόπολη, μετοίκησαν γύρω στο 1700 στα Πάνω Σουδενά.

Γύρω στα 1930 όμως έκλεισε το μοναστήρι κι έγινε μετόχι της Μονής Βελλάς. 


πηγή φωτογραφίας: alternatrips.gr
Κατά καιρούς διέμενε στην Ευαγγελίστρια και ο παπάς του χωριού. Από 1997 ως το 2004 η Ευαγγελίστρια λειτούργησε ως γυναικείο μοναστήρι, ενώ οι προσπάθειες για την επαναλειτουργία του από τότε δεν έχουν τελεσφορήσει ακόμα. Η Μονή Ευαγγελίστριας το 1972 χαρακτηρίστηκε διατηρητέο βυζαντινό ιστορικό μνημείο με την απόφαση ΥΑ10062/934/12-7-1972 - ΦΕΚ 621/Β/22-8-1972 .

Ο εορτασμός του Ευαγγελισμού στο μοναστήρι αποτελούσε πάντα ένα σημαντικό γεγονός για την γύρω περιοχή, ήταν άλλωστε το ξεκίνημα των ζαγορίσιων πανηγυριών. Ο εορτασμός ξεκινούσε την παραμονή το βράδυ, με τον εσπερινό, και συνεχιζόταν το πρωί με τη λειτουργία, με νηστίσιμο τραπέζι και γλέντι. 

Τα τελευταία τέσσερα χρόνια, που το μοναστήρι είναι κλειστό, οι χωριανοί φροντίζουν το μοναστήρι, συνεχίζουν τον λαμπρό εορτασμό του Ευαγγελισμού και εύχονται να έρθει η ώρα που η καμπάνα του εσπερινού θα αντιλαλεί κάθε απόγευμα στις ρεματιές των Πάνω Σουδενών.

Ευχαριστούμε ειλικρινά , την Αθηνά Ιωαννίδου.


πηγή: www.orthodoxos.com.gr , porfyron.gr , iliochori.blogspot.gr , www-ioa.epcon.gr , alternatrips.gr , romiazirou.blogspot.gr , www.religiousgreece.gr



Παρασκευή, 30 Οκτωβρίου 2015

Ιερά Μονή Παναγίας Πορταΐτισσας, Κορνοφωλιά Έβρου.


Βρίσκεται σε απόσταση ενός χιλιομέτρου δυτικά του χωριού Κορνοφωλιά Σουφλίου, επάνω στο λόφο "Κουρί". Τιμάται στη μνήμη της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και απέχει από το Σουφλί περίπου 5 χιλιόμετρα. 



Πότε ακριβώς κτίστηκε η Μονή, μας είναι άγνωστο και αυτό εξακολουθεί να αποτελεί ένα μυστήριο, περιστοιχισμένο από παραδόσεις και δοξασίες. 

Φαίνεται πως στην αρχή ήταν μικρό ξωκκλήσι που τιμούνταν στο όνομα της Κοίμησης της Θεοτόκου. 

Το ξωκκλήσι αυτό ήτανε δίπλα σε μία πηγή με καθαρό και πόσιμο νερό, η πηγή αργότερα έγινε υπόγεια δεξαμενή και πηγάδι που βρίσκεται σήμερα μέσα στην εκκλησία του μοναστηριού και αποτελεί άγιασμα του.




Η τοπική παράδοση τη θέλει να έχει ιστορία τουλάχιστον τεσσάρων περίπου αιώνων. Το Καθολικό της Μονής είναι τρίκλιτη θολωτή βασιλική με ενιαία στέγη. 

Επάνω από την κεντρική είσοδο του κυρίως ναού, η κτητορική επιγραφή σε μαρμάρινη πλάκα πληροφορεί ότι το υπάρχον Καθολικό κτίσθηκε στη θέση παλαιοτέρου, που ήταν σε κακή κατάσταση και εγκαινιάστηκε στις 15 Αυγούστου του 1857. 

Κτήτορας ήταν ο προηγούμενος Πολύκαρπος, Διδυμοτειχίτης την καταγωγή ενώ μεταγενέστερα προστέθηκαν ο νάρθηκας στη δυτική πλευρά του καθολικού και ένα πρόσκτισμα στη βόρεια.




Το ξυλόγλυπτο, σκαλιστό 
και επίχρυσο τέμπλο του 1865
Σημαντικό είναι και το παλιό ξυλόγλυπτο, σκαλιστό και επίχρυσο τέμπλο του 1865 που φιλοτεχνήθηκε από τον Σταμάτιο Μαδυτιανό και φέρει παραστάσεις από θέματα της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης. Φέρει παλιές εικόνες καθώς και την Δέσποινα των Ιλασμών που κρατεί στο αριστερό χέρι τον θεϊκό της γιό και είναι καλυμμένη από τα αναρίθμητα τάματα των πιστών. 

Αξιόλογες είναι επίσης οι εικόνες του αρχαγγέλου Μιχαήλ, του Προφήτη Ηλία και άλλες ενώ αρκετές εικόνες του τέμπλου είναι αφιερώματα Ελλήνων της νοτίου Βουλγαρίας. Το ξυλόγλυπτο κιβώριο της αγίας τραπέζης είναι έργο παλαιότερο της ανεγέρσεως του καθολικού και η πλάκα της αγίας τραπέζης φέρει πλήθος γραμμάτων, αρχικών πιστών, σύμφωνα με συνήθεια διαδεδομένη στον Έβρο τον 19ο αιώνα. Εξωτερικά το καθολικό κοσμούν λιγοστά λιθανάγλυφα (σταυροί και δράκοντες) ενώ η νότια πτέρυγα των κελλιών κτίστηκε το 1904, κάηκε και ξανακτίστηκε το 1909. Στις παλαιές κατασκευές ανήκει επίσης ο λιθόκτιστος περίβολος της μονής.



Το αντίγραφο της θαυματουργής εικόνας
της Παναγίας της Πορταΐτισσας
Στις αρχές του 18ου αιώνα δόθηκε λόγο χρεών ως μετόχι στην Ιερά Μονή Ιβήρων του Αγίου Όρους. 

Κατά το έτος 1747, με τη συγκατάθεση των κατοίκων της Κορνοφωλιάς και με ενέργειες του Μητροπολίτη Διδυμοτείχου Αυξέντίου (Μάϊος 1744 - Ιούλιος 1757) και του ηγούμενου της Μονής, Ιερομονάχου Αυξεντίου, επισημοποιήθηκε και επικυρώθηκε η κυριότητα της Μονής Ιβήρων, με Πατριαρχικό σιγίλιο (απόφαση) της Ιεράς Συνόδου του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως, επί Πατριαρχίας Παϊσίου Β' το οποίο βρίσκεται στην βιβλιοθήκη της Μονής Ιβήρων.

Μετά την παραχώρησή της στη Μονή Ιβήρων, οι Αγιορείτες Πατέρες έφεραν στο Μετόχι τους αντίγραφο της ιεράς εικόνας της Παναγίας της Πορταΐτισσας που βρίσκεται στη Μονή Ιβήρων του Αγίου Όρους, η οποία αποδείχτηκε εξ ίσου θαυματουργή με την πρωτότυπη, καθώς και το δεξί πόδι του Αγίου Χαραλάμπους. 


Με τα δύο αυτά Ιερά Κειμήλια και κατ' ακολουθία με τη Μονή, συνδέθηκε στενά ο Ελληνισμός του Καζά (Νομαρχίας) της Ανδριανουπόλεως. Οι Έλληνες κάτοικοι της περιοχής περιέβαλαν με μεγάλη αγάπη, ευλάβεια και σεβασμό τη Μονή και τα δύο πολύτιμότερα ιερά κειμήλιά της.



Το δεξί πόδι του Αγίου Χαραλάμπους
Στην Μονή Παναγίας Πορταΐτισσας προσέτρεχαν σε κάθε δύσκολη στιγμή της "σκλαβωμένης" ζωής τους για να ζητήσουν κατά πρώτον τη χάρη και τη βοήθεια της Παναγίας αλλά και του Αγίου Χαραλάμπους και κατά δεύτερον να ζητήσουν τις συμβουλές αλλά και την ενεργό συμπαράσταση των Πνευματικών της Μονής. 

Έτσι, γρήγορα το Μοναστήρι της Παναγίας 
Πορταΐτισσας έγινε ένα μεγάλο θρησκευτικό, πνευματικό αλλά και εθνικό κέντρο του υπόδουλου Ελληνισμού της ευρύτερης αυτής περιοχής. 

Λειτουργούσε σε αυτό κρυφό σχολείο και χρησίμευε ως τόπος συγκεντρώσεως των ανδρών της περιοχής για να εκπαιδευτούν στην αγροτική έκτασή (αυτό ήτανε το πρόσχημα) και να συγκροτήσουν έτσι αντάρτικες ομάδες κατά των Τούρκων κατακτητών. 

Οι εκάστοτε ηγούμενοι του Μοναστηριού ήταν πρόθυμοι να βοηθήσουν σε αυτό και το κάνανε, μερικοί μάλιστα από αυτούς έγιναν παράδειγμα θυσίας στο βωμό της πίστεως αλλά και της πατρίδας.

Αναφέρουμε ενδεικτικά τον ηγούμενο της Μονής Πορφύριο, ο οποίος βρήκε μαρτυρικό θάνατο το 1912 από ένα άτακτο απόσπασμα Τούρκων μισθοφόρων.







Εκτός του Αγίου Λειψάνου του Αγίου Χαραλάμπους διαφυλάσσονται στη Μονή και τα Λείψανα των Αγίων Παντελεήμονος, Τρύφωνος, Στεφάνου, Νεκταρίου, Παρασκευής, Αγ. Ιακώβου, Αδελφοθέου και άλλων Αγίων. Το φημισμένο πανηγύρι της Μονής γίνεται στα Εννιάμερα της Παναγίας δηλαδή στις 22 και 23 Αυγούστου.

Το Μοναστήρι, έπειτα από πολλά χρόνια εγκατάλειψης επανιδρύθηκε το 1980, όταν εγκαταστάθηκε σε αυτό γυναικεία αδελφότητα, η οποία τηρεί το τυπικό της Μονής Ιβήρων. Οι μοναχές σήμερα είναι 13 και ασχολούνται ιδιαιτέρως με την αγιογραφία, το χρυσοκέντημα, την ιερορραπτική, το εργόχειρο, τις αγροτικές καλλιέργειες για τις ανάγκες της αδελφότητος καθώς και λειτουργούν κηροπλαστείο.

Τα εργόχειρα μπορεί ο επισκέπτης να τα θαυμάσει στο εκθετήριο της Μονής, η οποία διατηρεί και ξενώνα για τους επισκέπτες.

Τηλέφωνο: (+30) 25540 51111


ΤΟ ΔΕΞΙ ΠΟΔΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ


Φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Κορνοφωλιάς Έβρου "Παναγία Πορταΐτισσα", μετόχι της Ιεράς Μονής Ιβήρων Αγίου Όρους. 

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ)


Εικόνα του Αγίου Χαραλάμπους, πρώτο μισό του 18 ου αιώνα
Συλλογή Ιεράς Μητρόπολις Λήμνου & Αγ. Ευστρατίου
Ο Άγιος Χαράλαμπος ήταν ιερεύς στη Μαγνησία της Μικράς Ασίας και έζησε επί αυτοκρατορίας του Σεπτιμίου Σεβήρου (193 - 211 μ.Χ.).

Όταν το έτος 198 μ.Χ. ο Σέβηρος εξαπέλυσε σκληρό διωγμό κατά των Χριστιανών, ο έπαρχος της Μαγνησίας Λουκιανός, συνέλαβε τον Άγιο και του ζήτησε να αρνηθεί την πίστη του.

Όμως ο Άγιος όχι μόνο δεν το έκανε αυτό, αλλά αντίθετα ομολόγησε στον έπαρχο την προσήλωσή του στον Χριστό και δήλωσε με παρρησία ότι σε οποιοδήποτε βασανιστήριο και να υποβληθεί δεν πρόκειται να αρνηθεί την πίστη της Εκκλησίας.

Τότε η σκοτισμένη και σαρκική ψυχή του Λουκιανού επέτεινε την οργή της και διέταξε να αρχίσουν τα φρικώδη βασανιστήρια στο γέροντα ιερέα. Πρώτα τον γύμνωσαν και ο ίδιος ο Λουκιανός, παίρνοντας το ξίφος του προσπάθησε να πληγώσει το σώμα του Αγίου.

Όμως αποκόπηκαν τα χέρια του και έμειναν κρεμασμένα στο σώμα του Ιερομάρτυρα και μόνο ύστερα από προσευχή του Αγίου συγκολλήθηκαν αυτά πάλι στο σώμα και ο ηγεμόνας κατέστη υγιής. Βλέποντας αυτό το θαύμα του Αγίου πολλοί από τους δημίους πίστεψαν στον αληθινό Θεό.

Τότε ο έπαρχος έδωσε εντολή να διαπομπεύσουν τον Άγιο και να τον σύρουν διά μέσου της πόλεως με χαλινάρι. Τέλος, διέταξε τον αποκεφαλισμό του Αγίου, ο οποίος με το μαρτύριο του έλαβε το αμαράντινο στέφανο της δόξας σε ηλικία 113 ετών το 198 μ.χ.

Εορτάζει στις 10 Φεβρουαρίου.



Δείτε επίσης

ΤΟ ΑΦΘΑΡΤΟ ΑΡΙΣΤΕΡΟ ΧΕΡΙ
ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ ΕΔΩ
ΤΗΝ ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ ΕΔΩ


Απολυτίκιο 
του Αγίου Χαραλάμπους